Өгүүллэг

Хүн жаргах гэж л амьдардаг биш юм уу? хэмээн о.р.и.л..ж, х.а.ш.г.и.ч.и.ж гарлаа. Нэг харсан чи босоод зогсчихсон, с.о.г.т.у.у нүдээ манантуулан

10 дугаар сарын 3. Бид хоёрын танилцсаны 8 жилийн ойн өдөр. Гэвч юун танилцсаны ойгоо дурсах… Сэтгэл хоосрон, толгой з.а.д.р.а.х мэт ан.г.а.л.з.ан, цээжин дотор г.о.м.д.о.л ч юм уу, г.у.т.р.а.л ч юм уу нэг л их хатуу юм з.а.н.г.и.р.ч байна. Одоо би чамд г.о.м.д.о.х.о.о ч больчихож дээ. Зүгээр л з.а.л.х.а.ж байна.

Энэ амьдралын цаг минут бүрээс би з.а.л.х.аж байна. Хоёр өдрийн турш сураггүй алга болчихоод, танилцсаныхаа ойн урд орой нь гэртээ ирж шөнөжин а.г.с.а.м т.а.в.ь.ж ц.а.м.н.а.с.а.н нөхрийнхөө тухай гэрэл гэгээтэй юу бодож чадах билээ?

Гэрээс а.р.х.и.н.ы э.х.ү.ү.н нэгшмэл үнэр нилхийж, х.а.г.а.р.х.а.й аяга шаазан хөглөрч хивсны хуниран ундуй сундуй болсон өрөөнд чи урьд шөнө юу ч болоогүй юм шиг хурхиран унтана. Харин цурамхийх ч завдалгүй, хором бүрийг а.й.д.а.с, д.о.р.о.м.ж.л.о.л.ы.н х.ү.л.э.э.с.э.н.д баглаатай зогсоогоороо шөнийг өнгөрөөсөн би хилийн зурвас дээрх харуулын цэрэг мэт ажил дээрээ бэлэн байхын тулд гэрээсээ гарах гэж байна.

Би маш их ядарчээ. Яг үүнтэй ижилхэн, ширхэг солимгүй адилхан шөнөжин д.о.р.о.м.ж.л.о.г.д.о.н, г.у.т.а.р.ч, гу.н.ь.с.а.н, биеэрээ чиний хүнд н.у.д.а.р.г.ы.н х.ө.х э.р.э.э.н ул мөр, сэтгэлдээ тэсвэрлэшгүй г.у.н.и.г г.о.м.д.л.ы.н ха.р мөр дүүрэн угтаж байсан, х.а.р.а.а.л и.д.с.э.н өглөө миний амьдралд чухам хэд байсныг би тоолж чадахгүй нь.

Тийм ээ, х.а.р.а.а.л и.д.с.э.н олон олон өглөө. Ийм өглөө бүхэн сэтгэл салхийтэл г.у.т.а.р.ч, хичнээн удаа ч ингээд л ү.х.ч.и.х.ь.е гэсэн бодол орж ирэв дээ. Хүн сэтгэлээр амьдардаг амьтан.

Гэтэл ингэж их г.о.м.д.о.ж г.у.т.р.а.а.д байхаар амьдрах хүсэл минь шуудай элс атга атгаар асгаран гоожсоор хоосрон шалчийх мэт у.н.т.р.а.н а.л.г.а болсоор байна. Тэгээд орчлонгийн уудамд алсран одсоор дуусах тэр амьдрах хүслийн оронд ү.з.э.н я.д.а.х.у.й.н сэтгэл өнөө шуудайг дүүргэсээр л. Тийм ээ, би амьдралыг ү.з.э.н я.д.а.ж байна..

Чи анх танилцсаныхаа 8 жилийн ойн өдрөө зоогийн газарт тэмдэглэнэ, намайг баярлуулж, миний ордын ээлтэй чулуу индранил шигтгээт бэлзэг бэлэглэнэ, дахин хэзээ ч г.о.м.д.о…о.х.г.ү.й гээд л ганцхан сарын өмнө надад ямар сайхан, сайхан юм амлаж байлаа даа.

… Гоожуураас эмтэрхий аягаар тосон авсан цэв хүйтэн усаар голоо дэвтээгээд би хувцаслаж эхэллээ, Хэзээ хаанаас худалдан авснаа мартчихсан хуучин туфлиэ углаад банзлынхаа хуниасыг толийлгон засав.

Нүдэнд хургасан гашуун г.у.н.и.г, амьдралыг ү.з.э.н я.д.а.х.у.й.н хүйтэн туяаг дарах малгай минь хаачив? Хувцасны өлгүүрийн дээд тавиур дээрх малгайгаа авах гээд өнгийвөл мөрөөр часхийн х.ө.н.д.ү.ү.р.л.э.э.д. явчихлаа.

Тэмтрэн үзвэл аягын чинээ овойж х.а.в.д.а.а.д алга дарам том х.ө.х н.я.ц болчихож. Чамайг хүйтэн ус нэхэхэд а.р.х.и.й.г чинь гаргах санаатай халуун цай өгсөний төлөө “Заяагүй ө.л.өг.ч.и.н” гэсэн х.а.р.а.а.л.ы.н хамт гутлаар ш.и.д.ү.ү.л.с.э.н.и.й нотлох баримт үлдсэн нь энэ.

Хүнд хатуу тэр гуталд нүүрээ о.н.о.г.д.о.о.г.ү.й.д би баярлаад өнгөрч билээ. Малгайгаа даран өмсөхөд хамаг хуйх хөндүүрлэн ө.в.д.е.н.ө. Чамайг гарч явна гэж д.а.й.р.а.х.а.д “Битгий яваач” гэсэн намайг үс.д.э.ж “Чам шиг м.у.у.х.а.й а.а.ш.т.а.й г.и.ч.и.й. над хэрэггүй.

Нөхөргүй хүүхнүүд ком комоороо хандарч байна. Чам шиг х.о.р.м.о.й.г.о.о. ч.и.р.с.э.н юмыг н.о.х.о.й.н г.у.я.а.р д.а.л.л.а.а.д олно” гээд хар тэнхээгээхээ т.ү.л.х.э.х.э.д чиний гарт атга дүүрэн ү.с үлдсэн байсан.

Одоо тэр их ү.с нөхөж ургах ч үгүй биз дээ. Бага хүүгээ төрүүлснээс хойш тэртэй тэргүй шингэрч яваа юм сан. За за, энэ тухай бодохгүй, туг тугаараа унаж ирэх ү.с.э.э малгай дороо нуугаад гаръя.

Өглөөний тунгалаг, чийглэг, сэрүүн агаарт гараад цээж дүүрэн амьсгалав, Гэхдээ тэр сайхан агаарыг с.о.р.о.х.о.д цээж х.ө.н.д.ү.ү.р.л.э.х нь х.а.р д.а.р.с.а.н зүүд шиг урд шөнийг сануулна.

Өнгөрсөн шөнө хоёр хүүгээ ээжийнд аваачсан нь л зөв болж. Нялх амьтад c.o.r.r.y.y эцгээсээ а.й.ж б.а.р.х.и.р.а.л.д.а.а.д, ү.й.л.э.э үзнэ. Ер нь ч тэгээд а.р.х.и.ч.н.ы. хүүхдүүд с.о.г.т.у.у эцгийнхээ гар хурууны үзүүрт ө.р.т.ө.х магадлал тавин хувьтай л байдаг юм чинь.

За за, еөр юм бодъё гэсэн ч бодол минь хагархай пянз шиг нэг л юмаа тойрон эргэх юм даа. Хажуугийн орцны Оюунаа нөхөртэйгээ сугадалцан мэндлээд зөрөв. Түүний жаргалтай инээмсэглэл нь намайг б.а.с.а.м.ж.л.а.х шиг. Түүнд миний царай ямар муухай зэвхий харагдсан бол доо?

Энэ хүмүүс намайг шөнөжин санаанд багтамгүй д.о.р.о.м.ж.л.о.л ам.с.а.н, с.о.г.т.у.у. нөхрийнхөө гарын ш.ү.ү.с.и.й.г а.м.с.ч өнгөрөөснийг гадарладаг болов уу? Яасан ү.й.л.т.э.й амьдрал вэ? Ажил, сургуульдаа яарсан хүмүүс, унаа тэрэг хөлхөлдөн шинэ өдөр эхэлж байдаг.

Надад бол г.а.с.л.а.н.т х.а.р шөнийн үргэлжлэл г.а.ш.у.у.н з.о.в.л.о.н.т шинэ өдөр гэсэн үг. Гэрээсээ гараад гэлдэрсээр яамныхаа хаалгыг татах хүртэл шувт ийм хүнд бодолд д.а.р.а.г.д.с.а.а.р явлаа.

Нойргүй, д.о.р.о.м.ж.л.о.л, зо.д.у.у.р, ха.р.а.м.с.а.л, т.ү.г.ш.ү.ү.р, го.р.ь.д.л.ог.о дунд а.й.м.ш.г.и.й.н киноны кадрууд шиг м.у.у ё.р.ы.н шөнийг өнгөрөөгөөд өглөө нь хүмүүстэй юу ч болоогүй юм шиг мэндийг нь мэдэн, худлаа ч гэсэн инээж хөхрөн ажлаа хийхийг оролдоно гэдэг хүний хэрээс хэтэрсэн их х.ү.ч т.э.с.в.эр тэвчээр шаардсэн жүжиглэл гэдгийг хэн ч мэдэхгүй ээ. Энэ бол тэнгэрийн ц.э.э.р.л..эл, бурханы алдаа гэж би боддоп.

Энэ бүх инээж хөхөрсөн, эсвэл хөмсөг зангидан цаас нухсан хүмүүс, хүснэгт дүүрэн тоо, нэгэн хэвийн ширээ сандал, ажил алба, амьдралын өмнө хүлээсэн хариуцлага , намайг хүрээлж байгаа юмсыг бүхэлд нь ч.ө.т.г.ө.р а.в.а.а.с.а.й гэсэн бодол тархинд эргэлдэнэ.

Тэгээд ажил, гэр, хүүхдүүд, а.р.х.и.ч.и.н эр өнхөр энэ бүхнийг хоосон лааз шиг хөсөр хаячихаад хаа нэг тийш одож, хэн нэгэн өрөвчхөн сэтгэлтэнд зүрх, сэтгэл доторхио уудлан уудлан яримаар, орой тараад гэр рүүгээ биш хандсан зүгтээ а.р.и.л.а.а.д өгмөөр санагдана.

Тэгсэн мөрт гэртээ ш.а.л с.о.г.т.у.у үлдсэн чамайг бодохгүй байж үл чадна. Гараад дахиад у.у.ч.и.х вий, а.р.х.и.н.ы х.о.р.д.л.о.г.о.д орчих вий хэмээн сэтгэл мөнхед шаналаастай. Арай гэж ингэж тэгсээр үд өнгөрөөгөөд л даргадаа ямар нэгэн худал шалтаг хэлж чөлөө аваад гэр лүүгээ гарлаа.

Замаараа талх авч нөгөө л замаараа, нөгөө л хүнд бодолдоо дарагдан гэрийн зүг, өөдгүй х.у.д.а.л.ч, н.а.й.г.ү.й ар.х.и.ч.и.н чиний зүг алхаж явна. Түй. Өерийгөө хэзээ хэзээнээсээ илүү ү.з.э.н я.д.а.ж байна, би.

Г.у.т.а.м.ш.г.а.ар дүүрсэн энэ амьдралаас яагаад би өөрөө улам улам ча.р..г.у.у.ц.а.лдан зуурна вэ? Толгой өглөөнөөсөө илүү улам их а.н.г.а.л.з.а.н ө.в.д.ө.н.ө. Одоо гэрт ороход ямар дүр зураг угтах нь мэдээж.. Юу ярилцах нь Пифагорын теором шиг тов тодорхой.

Би гэртээоруутчамд үглэнэ. Чи г.э.м.ш.с.э.н царай гаргана. Ядаж ганц үг ганхийхгүй таг дуугай сууна. Х.ө.нд.ү.ү.р.л.э.ж х.ө.х.ө.р.с.ө.н гараараа би бантангийн гурил үрнэ. Ёроолдоо түлэнхийрсэн бантанг чи ухаангүй халбагадна.

Даргадаа би хүүхэд ө.в.ч.т.э.й гэж хэлээд чөлөө авсан байдаг. Орц руугаа орж явтал чиний а.р.х.и.н.ы найз Цогтоо, Пандага хоёр шурдхийн зөрөв. Намайг эзгүйчилж чамайг уруу татах санаатай яваад тааралдчихсан бололтой. Өөдгүй шаарнууд. Нэр нь хүртэл Пандага байхдаа яахав дээ.

Дургүй хүрч, ү.з.э.н я.д.а.х сэтгэл цээжинд ү.е.р.л.э.с.э..эр түлхүүрээ эргүүлж босгоо давлаа. Н.о.х.о.йн. х.о.р.о.о болсон гэр орон. Чи хаанаас ч гаргаж ирсэн юм, дахиж нэг шил а.р.х.и задлан талд нь хүртэл у.у.г.а.а.д үлдсэнийг нь нуух аядсан бололтой орны араар тавьчихаад нам.

Дахиад л с.о.г.т.у.у. Яг энэ агшинд, тэр цонхон дээр харагдах төмөр индүүг шүүрч аваад энэ өрвийсөн т.о.л.г.о.й.г нь х.а.г.а ц.о.х.и.ч.и.х юм сан гэж юутай их хүснэ вэ! Зүрх ё.г.х.и.й.г.э.э.д д.э.л.с.э.ж гарлаа.

Өөрийн эрхгүй хөл нугаран өрөөний үүдэнд суун тусав. Тэгсгээд хоёр алхан буйданд хүрч тэсэлгүй а.с.г.а.р.у.у.л.ж гарлаа. Яасан ү.й.л.т.э.й амьдрал гээч вэ? Яасан дуусдаггүй з.о.в.л.о.н бэ? Хүн шиг амьдрах заяа надад алга уу?

Сайн сайхан амьдарч яваа хүмүүсээс би юугаараа дутуу юм бэ? Хүн жаргах гэж л амьдардаг биш юм уу? хэмээн о.р.и.л..ж, х.а.ш.г.и.ч.и.ж гарлаа. Нэг харсан чи босоод зогсчихсон, с.о.г.т.у.у нүдээ манантуулан

-Хайрт минь уучил. Хөгшин чинь буруутай, буруутай… хэмээн үглэн зогсож байлаа. Нүд нь бүлцийж, үс нь х.а.лц.а.р.х.а.й гутлын сойз мэт өрвийжээ. Тэр гутлын сойз мэт үсийг зеөлөн торгон халимаг байхад би илж өхөөрддөггүй байсан гэж үү?

Орос банш мэт бэлцийчихээд байгаа энэ с.о.г.т.у.у нүд тэр нэгэн цагт гал цог, хайр энхрийллээр гэрэлтэж яваагүй гэж үү? Орчлонг эрхшээгч цаг хугацаа чи хичнээн хайр найргүй юм бэ?

Тийм ээ, би энэ хүнд хайртай явсан. Хайр минь г.а.л шиг ш.а.т.а.ж зүрх сэтгэл хайлж явсаан. Одоо ч тэр хайрын галаасүлдсэн үнснурмыг онгичихюмбол эргээддүрэлзтэл асахад бэлэн гал халуун цучил бишгүй л үлдсэн бус уу?

Тийм ээ, би энэ хүнд хайртай явсан, одоо ч хайртай.

– Хайрт минь, бидний амьдрал юу болж байнаа. Өнөөдөр чинь бид хоёрын танилцсан өдөр биз дээ. Ер нь яах гэж чи бид хоёр танилцав даа. Талимаарсан харц солилцоод л зөрөн оддог амтат, бас алаг зүрх догдлуулсан агшин амьдралд алийг тэр гэхэв? Амьдрал болон цэцэглээгүй ч сэтгэл зүрхний гүнд ариун нандин дурсамж болон хоцорсон учрал байхгүй яав даа, бидэн хоёрын хайр.

Бид хоёр тэврэлдэн у.й.л.ж байлаа. А.р.х.и.ч.и.н хүн худлаа у.й.л.д.г.и.й.г а.р.х.и.ч.н.ы эхнэр би сайн мэднэ. Харин чи тэр өдөр чин үнэнээсээ у.й.л.ж байсан. Минийхтэй нийлэн урсаж байсан тэр н.у.л.и.м.с чиний зүрхний н.у.л.и.м.с байсныг би мэдэрсээн.

Бид хоёрын н.у.л.и.м.с нийлээд дэндүү шорвог амтагдаж байсныг санана уу, чи? “Үүрд энэ х.а.р усыг амсахаа больё. Одоо л чамайгаа жаргааж явъя” хэмээн чи тэгэхэд надад тангарагласан,

Хэд хоног энэ минь нээрээ л хар уснаас гарах нь ээ гэсэн горьдлого төрүүлмээр байсаан. Гэвч…чи ганцхан сарын дараа Эрээн явах тасалбар авна гэж 25000 төгрөг авч гараад орой нь эргэж ирээгүй. Эцсийн найдвар г.о.р.ь.д.л.ог.о минь т.а.с ү.с.э.р.л.э.э.

“Тэнд хүнээс менгө зээлж у.у.г.а.ад н.а.м у.н.а.ч.и.х.с.а.н байна гэнэ”, “Авгай ө.в.ч.т.э.й .э.м.н.э.л.г.и.й.н с.э.х.э.э.нд байна гээд с.о.г.т.у.у у.й.л.ж явна” гэсэн сураг дуулдсаар дөрөв дэх хоногийнхоо үүрээр чи ирлээ.

Хаалгаа тайлахгүй байж би чадсангүй. Хонх чарлуулж, хаалга ө.ш.и.г.ч.и.н:

“Болормаа, г.и.ч.и.й. минь хаалга тайл! Наадхи чинь миний гэр орон шүү хэмээн орцоор дүүрэн х.а.ш.г.и.ч.и.х.ад чинь хүүхдүүд сэрэн у.й.л.а.л.д.а.в.

– Хоол хийсэн үү, г.и.ч.и.й минь. Чамайг аятайхан байхгүй бол ц.у.с.ыг чинь х.о.л.и.н.о шүү. Ү.х.с.э.н.д.э.э хаалга тайлж өгөхгүй удаад байсан п… вэ? гэсээр чи хаалгаар цухуйнгуут у.л.а.н.с.г.а.с.ан да.й.р.а.в.

Тэр шөнө би т.а.р.х.и.а х.а.г.а ц.о.х.и.у.лж бага хүү мөрөө б.у.л.г.а.л.у.у.л.ж, айлынхан цаг.д.а.а дуудсанаар бид а.м.ь. бүтэн үлдсэн. Ц.а.г.д.а.а нар хаалга э.в.д.эн орж ирэх хүртэл би “Ингээд энэ хүний г.а.р.т ү.х.д.э..г байжээ” л гэж бодсон.

Хорооны ц.а.г.д.а.а.гийн хэсэг дээр намайг чиний дэргэд Го.м.д.о.л.той” гэж хэлэхэд ч “Му.у. н.о.в.ш” гээд над руу г.а.р да.л.а.й.г.а.а.д г.а.в.л.у.у.л.са.н. Чамайг 30 хоногоор б.а.р.и.в.ч.л.а.г.д.а.н одоход би шүд зуугаад “Эргэхгүй дээ” гэж бодсон ч тэсээгүй.

Халуун савтай хоол цай бариад “Дэнжийн 1000” – ийн автобусанд нэг л мэдэхэд суусан даа. Халуун шөл оочлон “Хөгшин нь одоо л ухаарч байна. Чамайгаа яаж а.л.ч.и.х.а.а.г.ү.й юм. Нүүрийг чинь харахад ч халуун байна. Эндээс гараад л та гурвынхаа төлөө энэ хоёр гараараа зүтгэнэ дээ” хэмээн ярьж суухад чинь би итгэхгүй байж бас л чадаагүй ээ.

Итгэл найдвар үргэлж сэтгэлд гал асаадаггүй юм бол амьдрал тагхаранхуй байх сан болов уу? Итгэл найдвар л хүнд хэцүүг даваххүч чадал хайрладаг юм билээ. Үнэхээр чи тэндээс гараад а.р.х.и.н.ы э.м.ч.и.л.г.э.э хийлгэж, зургаан cap ёстой хүн шиг байж билээ.

Тэр зургаахан cap, ердөө 180 хоног бидний амьдралын гэрэл гэгээтэй сүүлчийн өдрүүд байсан. Богинохон ч гэсэн аз жаргалтай 180 хоног байсаан. Тэр 180 хоногт чамд г.о.м.д.с.о.н. тэр их г.о.м.д.л.о.о. би мартаж чадсан л юм даа.

Гэтэл… нэг л өдөр… Хэлтсийн тайлангийн хурлаас гараад иртэл “Баясаа ах у.у.ч.и.х.с.а.н явна гэнэ” хэмээн сайн танил маань утсаар хэлэхэд газар дэлхий д.а.й.в.а.л.з.а.а.д л явчихсан. Миний богинохон аз жаргалд цэг тавьсан тэр сураг Баясгалан гэж хүн эгнэгт дуусчээ гэсэн гашуун үнэнтэй намайг эвлэрүүлсэн юм. Тэр өдөр, тэрхэн мөчид бид хоёрын 9 жилийн амьдрал нүдний өмнүүр сүүдэр зураг шиг жирэлзээд л өнгөрч билээ.

Москвагийн бороотой намар оюутны байранд анх бие биенээ харсан тэр өдрийн тэр мөч.. 10 дугаар сарын 3-ны өдөр байсан..

Калининий ергөн чөлөөгөөр хөтлөлцөн алхаж, Гум, Цум- аар хамтдаа хэсэн сүүлчийн копейкоо гөвөн гэрийнхэндээ бэлэг цуглуулж явсан оюутны гэгээн өдрүүд.

Нэгдүгээр төрөхийн цонхоор анхны хүүгээ харж баярлан дэвхцэж, “Би аав боллоо” хэмээн хашгирч зогссон аз жаргалтай дүр чинь, зуслангийн автобусанд хүүгээ тэврээд хоёулаа инээлдэж явсан цэл залуу нас.Ажлаа тарчихаад хүүгээ хажуу айлын хөгшинд орхиод “Ялалт” кино театрт гараа атгалцан шивнэлдэн суусан сайхнаас сайхан мөчүүд…

Хоёр хүүгээ хөтлөөд Шадивлангийн ойд гүзээлзгэнэ түүж явсан зуны тэр гэрэлт өдрүүд. Малгайгаа дүүртэл гүзээлзгэнэ түүчихээд миний ам руу атга, атгаар нь хийж байсан чиний хайр гэрэлтсэн нүд.. Бүгд жирэлзээд л өнгөрсөн.

Тэгэхэд л а.р.х.и.н.а.а.с чамайг аварч чадалгүй х.ү.ч.и.н мө.х.ө.с.д.с.ө.нөө, ямар ч горьдлого найдлага үлдээгүйг ойлгосон юм. Авъяаслаг, царайлаг, авто замын инженер залуу Баясаа а.р.х.и.н.д живэн одсоныг тэр мөчид би ойлгосон.

Нөхрөе би а.р.х.и.н.а.а.с аварч чадсангүй. Дахиад 2 сарын дараа а.р.х.и.н.ы г.ү.н х.о.р.д.л.о.г.ы.н ш.о.к.о.о.р айлд н.а.с ба.р.с.н.ы.г чинь сонсоод би тэр өдрийнх шиг ц.о.ч.и.р.д..о.н г.а.ш.у.у.д.а.а.г.ү.й юм даа. Би чамайгаа, амраг ханиа аль хэдийн а.л.д.ч.и.х.с.ан байснаа мэдэрсэн.Би чамайг тэр өдөр сэтгэлдээ о.р.ш.у.у.л.ч.и.х.с.а.н байсан.

Нарангийн энгэрт торойн хоцорсон ша.р.и.л.д. чинь атга шороо тавихдаа дараагийн төрөлд нь а.р.х.и.г.ү.й амьдрал угтаасай хэмээн би сэтгэлдээ ерөөж байсан шүү. Баясаа минь.

“Сэтгэлийн Анир” номноос.

Зохиолч:Баатарсүрэнгийн Шүүдэрцэцэг

Leave a Reply

 АНХААР!

Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууныг баримтална уу. Ёс бус сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Мэдээний сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй.

Back to top button